Twee jaar te vroeg uitgescheje

Na zijn schooltijd ging de 13 jarige Pieter Springer (geb. 1900) bij zijn vader aan boord van de MK9 werken. In de jaren 1943 of 1944 werd aan boord van deze botter een onderwijsfilmpje gemaakt ‘Vissers van Marken’. Heel wat kinderen moeten dat op de lagere school hebben gezien. De MK9 was gemaakt in Monnickendam en was de gewezen MK63 van Jan Uithuisje; die nam iedere twee, drie jaar een nieuwe. In 1948 stopte Pieter Springer met vissen, twee jaar te vroeg om Zuiderzeesteun te krijgen. “Altijd op de Zuiderzee gevaren en toch geen steun, hoe is’t mogelijk?”

De befaamde Marker decoratieschilder Jan Moenis, bijgenaamd Jan de Dove, schilderde de MK9 op de schooltas van de zoon van Pieter Springer.

Eerste Wereldoorlog en Zuiderzeevisserij

We weten onder meer over de effecten van de Eerste Wereldoorlog op de Zuiderzeevisserij omdat er juist uit deze periode een brievenboek bestaat met kopieën van 231 uitgaande brieven, geschreven door de directeur van de gemeentelijke Visafslag van Harderwijk, F. Lieben. De brieven werden geschreven van 17 augustus 1914 tot en met 14 juni 1919. In de meeste gevallen waren de brieven gericht aan het gemeentebestuur.

Bij de afkondiging van de mobilisatie was Lieben aangesteld als tijdelijk directeur omdat directeur F. Fluitsma onder de wapenen ging. De oorlog leidde tot personeelstekorten en was reden van de invoering van bijzondere regelingen zoals maximumprijzen voor verschillende vissoorten. Overheden zochten opkopers in Harderwijk in verband met de voedseldistributie. Deze 'commissiekopers' kochten vis in tegen afgesproken prijzen en zorgden vervolgens voor de verzending van de vis.

Op de foto directeur F. Lieben voor de elektrische mijnklok van de visafslag (1931)

Een bijzondere vangst

Soms troffen de Zuiderzeevissers in hun netten of op zee sporadisch voorkomende of zelfs zeer uitzonderlijke dieren aan. Met enige regelmaat werd zalm aangetroffen in de netten, een steur kwam al minder voor en de vangst van een beluga kan wel een miraculeuze vondst worden genoemd.
De beluga werd aangetroffen door Daan Wormsbecher op de Hond, een zandplaat tussen Kampen en Elburg. Een strop werd om de staart geslagen en daarna is het 4.20 meter lange beest aan boord gehesen. Eenmaal in thuishaven Harderwijk is de beluga tentoongesteld in de tuin van Huize Westerholt. Entree: tien cent.
Een medewerker van Artis bevestigde dat het hier om een beluga ging die waarschijnlijk verdwaald was toen hij de haring achtervolgde die de Zuiderzee inzwom. De vangst werd aangekocht door Artis en door Wormsbecher zelf met de botter naar Amsterdam gebracht.

Op de foto de door Daan Wormsbecher gevangen beluga.