De Volendamse Jan Kes

Jan Kes was één van de figuren die door hun bijzondere gedrag en uitspraken een aparte plaats in de dorpsgemeenschap innam. Hij had een tijd op de grote vaart gevaren en daar een soort steenkolenengels aan overgehouden. Door zijn kennis van deze vreemde taal en zijn grote vrijheid van optreden maakte hij snel contact met buitenlanders; waarschijnlijk was hij ook de meest gefotografeerde Volendammer! Verder was hij bijzonder geïnteresseerd in gedichten en rijmpjes, waaronder ook die in botters voorkwamen (zie eerdere post). Hij wist daar voor de vuist weg veel van te reciteren.

Jan Kes aan boord van zijn VD 46. Getuige de lier achter op de trog, dateert deze opname van na de overschakeling op de dwarskuilvisserij.

Het slepen aan banden

Als je denkt dat een visqoutum iets van deze tijd is, kom je bedrogen uit. Al in 1951 werd het vissen met sleepnetten op snoekbaars aan banden gelegd. Er moest namelijk iets gedaan worden aan de lage stand van de snoekbaars. Eerst zou de nachtvisserij verboden worden; later gingen er stemmen op om het slepen helemaal te verbieden. Maar daar was Lemmer fel tegen. Ten eerste omdat slepen een goed alternatief vormde op momenten dat slecht weer het vissen met staande netten verhinderde. Ten twee zou de vis in december vrijwel niet zwemmen. Uiteindelijk werd het slepen verboden tussen 13 november en 1 januari, ingaande 1959.

Over de schade van het slepen toegebracht aan de snoekbaarsstand liepen de meningen uiteen. Hier de LE 18 van Klaas Poepjes in de haven van Makkum met sleepnetten in de mast. Ca. 1939.

Het doek valt

Voor veel Elburgse vissers was de geleidelijke realisatie van de polder een reden om hun bedrijf te beëindigen. Vanaf 1954 kromp de vloot snel. Enkele botters bleven vanaf Harderwijk nog enige tijd aan de kuilvisserij deelnemen, terwijl de kottertjes door de week nog in Urk en Enkhuizen markten.
In 1963 bestond de gehele vloot nog uit twee botters, een aak, een punter en zeven kottertjes.
Door het geringe aantal vissers dat nog lid was, viel in de jaren 60 ook het doek voor Visserijvereniging “Ons Belang”.

De ‘kop van ‘t ende’ blijft als een soort monument achter in de droogvallende polder en een ooit afgedankt vissersschip wordt weer zichtbaar.